Czasem nie trzeba specjalnie daleko podróżować, by trafić na ciekawe miejsce. Bywa, że wystarczy mieć oczy dookoła głowy i szybko podejmować decyzję o użyciu hamulca podczas jazdy. Gdy będziecie przejeżdżać kiedyś przez niewielką wioskę Dubeninki – w kierunku na Gołdap – zatrzymajcie się na chwilę kilkaset metrów za nią. Natraficie na bardzo malowniczo położony niewielki cmentarz, na którym znajdują się mogiły żołnierzy poległych na samym początku I wojny światowej.

Na cmentarzu usytuowanym na niewielkim wzniesieniu, z widokiem na wieże kościoła w Dubeninkach, znajdują się groby żołnierzy dwóch armii: niemieckiej i rosyjskiej. Pochowani zostali tutaj uczestnicy szeregu starć pomiędzy armią pruską i rosyjską, które toczyły się w regionie Prus Wschodnich od drugiej połowy sierpnia 1914 roku. Na cmentarzu w Dubeninkach znaleźli miejsce wiecznego spoczynku żołnierze obu stron polegli podczas walk przypadających na okres pomiędzy pierwszą bitwą nad Jeziorami Mazurskimi (wrzesień 1914)  a drugą (tzw. bitwa zimowa – luty 1915). Walki te miały miejsce bezpośrednio pod zakończonej całkowitą klęską Rosjan bitwą pod Tannenbergiem (koniec sierpnia 1914 roku). W owej bitwie straty Rosjan wyniosły ok. 120 tysięcy żołnierzy (zabitych i wziętych do niewoli) – przy 30 tysiącach strat niemieckich.

Cmentarz w Dubeninkach został wpisany do rejestru zabytków w 1983 roku, a odnowiono go w połowie lat 90-tych. Leży tutaj 167 żołnierzy – 52 niemieckich i 115 rosyjskich. Przed cmentarzem znajduje się zwięzły opis miejsca oraz ciekawe zdjęcia prezentujące jego wygląd w latach 30-tych minionego wieku.

Centralne miejsce na cmentarzu zajmuje zbiorowa mogiła żołnierzy niemieckich oraz kamienna tablica i krzyż. Żołnierze rosyjscy pochowani zostali w bocznych tarasach, a miejsce ich spoczynku upamiętnia krzyż prawosławny.

Tablica w języku niemieckim głosi: „Ci odważni żołnierze walczyli o granice Prus Wschodnich pod Grajewem i Wierzbowem w 1914 roku„. Na tablicy w języku rosyjskim zaś czytamy: „Groby rosyjskie 1914-1918, Wypełnili swój obowiązek

Odwiedzenie tego miejsca zajmie Wam kilkanaście minut. Na cmentarz wiodą kamienne schody, a wejścia strzeże solidna, żelazna brama – zwykle otwarta. Zaparkować należy bezpośrednio przed cmentarzem, na poboczu drogi.