Europa, Bośnia i Hercegowina
Najwcześniejsza wzmianka o Podblagaju pochodzi z 1447 roku. Osada znajdowała się u podnóża fortu Blagaj, gdzie droga biegnie w dół od fortu i przecina drogę do Nevesinje. Handel był zbyt słaby, aby mogło powstać centrum handlowe. W takim rolniczym środowisku okoliczności nie sprzyjały rozwojowi osadnictwa miejskiego, nie mówiąc już o jego późniejszym rozwoju. Urbanizacja osady Blagaj, jaką znamy dzisiaj, nastąpiła w okresie osmańskim, w drugiej połowie XV wieku, a jej struktura ukształtowała się w XVI wieku.
Średniowieczna twierdza Blagaj (Stjepan grad) jest stale wspominana w źródłach jako odrębna jednostka terytorialna. To właśnie w okresie osmańskim na obrzeżach twierdzy zaczęła rozwijać się działalność budowlana, wraz z wznoszeniem domów i budynków publicznych. Najważniejsze budowle znajdowały się wzdłuż trzech cieków wodnych: Suhi potok (strumyk) w Harmanie, Suhi potok w Galičići oraz rzeki Buna, a dokładniej drogi nad nią. Centrum zajmowała čaršija, ośrodek handlu i rzemiosła osady, kompleks meczetowy z haremem i mektebem oraz han. Obszar mieszkalny kształtował się typologicznie jako dzielnice miejskie lub mahale, z budynkami zwróconymi do wewnątrz na dziedzińce, oraz obszary wiejskie z budynkami zwróconymi na zewnątrz. Powstały zespoły mieszkalne, świadczące o wysokim standardzie życia; zespół domu Velagicia jest jednym z najcenniejszych zespołów tego typu w Hercegowinie.
ZESPÓŁ FORTYFIKACJI
Mali grad. Pozostałości Mali grad (Mala gradina) – co oznacza odpowiednio mały fort lub małe wzgórze – znajdują się na niewielkim płaskowyżu, około 1 km od fortu Hercega Stjepana.
Stjepan grad. W przeciwieństwie do innych fortyfikacji pełniących funkcję rezydencji w Bośni i Hercegowinie, twierdza Blagaj położona jest na naturalnym, płaskim terenie, nad stromymi klifami od południa, zachodu i północy. Plan fortu ma kształt nieregularnego wielokąta, dostosowanego do ukształtowania terenu, z siedmioma kwadratowymi wieżami, wystającym kątem i wejściem od strony wschodniej.
DZIEDZICTWO NATURALNE
Region ten charakteryzuje się różnorodnością hydrografii nadziemnej i podziemnej. Źródło Buny jest najwspanialszym przykładem podziemnej rzeki krasowej (o wydajności ok. 30 m³/s), jednej z największych i najpiękniejszych w Europie. Region ten słynie również z różnorodności flory i licznych gatunków endemicznych. Na niższych wysokościach występuje wiele gatunków roślin zimozielonych i liściastych, natomiast na wyższych partiach wzgórz lasy są rzadkie. Żyzne grunty orne nadają się do uprawy roli typowej dla klimatu śródziemnomorskiego.
Podróż 043: Bośnia i Hercegowina cz.7 – Blagaj, Derwisze i podziemne źródło rzeki Buny
